Önsöz’den Özet

 

Öteki dinler ve öteki dünya görüşleriyle “Hıristiyan kökenli diyalog” bundan on yıl önce kurulmuş olan Eugen Biser Vakfı’nın teolojiiçi-Hıristiyan çalışma alanlarının yanı sıra merkezî ödevleri arasındadır.

Bilimsel-teolojik diyalog için uygun muhatapları ararken, Eugen Biser Vakfı için, 2005 yılında, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ile birlikte Ankara ve Münih’te, bugünkü Hıristiyan ve de İslami anlayışın temel duruşlarına ilişkin dönüşümlü sempozyumlar yapma olanağı doğmuş­tu. Müslüman bilim adamlarının Türk, Hıristiyan bilim adamlarının ise Alman dilini kullandıkları bu etkinliklerde yüksek nitelikli çevirmenler olağanüstü bir sorunla karşı karşıya kaldılar: İki tarafta da referans yapıtları eksikti. Bu boşluğu doldurmak o anda doğan bir zorunluluk oldu. Eugen Biser Vakfı böylesi bir ansiklopedi için, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde fakültenin o dönemdeki dekanı Sayın Prof. Dr. Mualla Selçuk ve dönemin dekan yardımcısı Sayın Prof. Dr. Halis Albayrak gibi için son derece yüksek bir motivasyona sahip önemli ve uzman şahısları bulmuş olduğu için kendini çok şanslı saymaktadır. Bu temel üzerinde Eugen Biser Vakfı bu kapsamlı projenin inisiyatifini ve sorumluluğunu üstlenebildi – çalışma ilerledikçe belirdiği üzere, olduk­ça büyük bir çaba ve bir o kadar da büyük bir masraf gerektiren öncü bir çalışma.

Bu projenin temelinde şöylesi bir konsepsiyon yer alıyor:

– Ansiklopedi hacim olarak belli bir sınırı aşmamalıydı. Bu nedenle de madde başlıklarında anlaşmaya varılarak, çalışma Hıristiyanlık ve İslam’la ilgili, temel kültürlerarası olduğu kadar toplumsal bağlam ölçütlerine mümkün mertebe uyacak şekilde kaleme alınacak, yaklaşık 320 temel kavramla sınırlandırıldı. Ansiklopedi, dinbilimsel açıdan yorumlanmış yönleri içermemektedir; daha çok iki din, yani Hıristi­yanlık ile İslam, biribirinden bağımsız olarak betimlenmektedirler.

– İslami makaleler sadece Müslüman, Hıristiyan makalelerse sadece bilim adamlarınca, Türkçe ve de Almanca olarak kaleme alındılar. Bunları ilgili öteki dile çevirmek çevirmenler açısından büyük bir çabayı gerektiriyordu.

Yazarlar madde girişlerini teolojik ve kültürel kanaatlerine uygun olarak ve ilgili bilimsel yöntemlere dayanarak açıklıyorlar. İlgili yazar­lar makalelerinin bilimsel sorumluluğunu kendileri üstlenmektedirler.

– Ansiklopedinin tamamı bir Almanca ve bir Türkçe basım olarak Almanya ve Türkiye’de yayımlanacaktır.

Her iki basımın eş zamanlı yayımı, Almanya’da yaşayan Türk kökenli Müslümanlara ihtiyaç hâlinde ansiklopedinin Türkçe basımından yararlanma olanağı da sunuyor.

– Ansiklopedinin diğer dillere de çevrilmesi düşünülüyor.

Ansiklopedinin hazırlanmasına yönelik tüm çabalar kamu ve özel spon­sörlerin cömert katkıları olmaksızın verimsiz kalırdı. Çok özel teşek­kürümüz Avrupa Entegrasyon Fonu’na, Almanya İçişleri Bakanlığı’na, Almanya Federal Meclisi’ne, Robert Bosch Vakfı’na, İstanbul’daki Koç Vakfı’na ve Eugen Biser Vakfı’nın özel sponsör ve dostlarına.

Münih, yaz 2013

Dr. Heiner Köster, Yönetici Bilim Kurulu

This post is also available in German and English.