Âdem ve Havva (Hrst.)

 
 Zitierfähiger Link: Âdem ve Havva (Hrst.)  

(Alm. Adam und Eva)

Âdem ve Havva, insan neslinin atalarıdır. İbranicede Âdem, insan/insanlık demektir; Havva ise Yaratılış 3:20’de yaşamak kelimesinden (canlı olan herşeyin anası) türetilmiştir. Eski Ahit’te mabedin din adamları tarafından yazıldığı düşünülen ilk yaratılış hikayesine göre (Yaratılış 1:1-2,4a) insanlar – kadın ve erkek – yaratılışın son eylemi olarak topluca insan (Âdem) olarak nitelendirilmiş (Yaratılış 1:26-31), çoğalma ve yeryüzünde egemenlik kurma sorumluluğu ona bir kutsama formülü ile takdir edilmiştir. İnsanın takdir edilmişliğinin özlü ifadesi, onun Tanrı’nın suretinde yaratılmış olmasında yer alır. Mabedin din adamlarından önceki dönemde yazılmış ikinci yaratılış hikayesine göre ise (Yaratılış 2:4b-2:25) Tanrı, önce Âdem’e (insan/erkek) dünyanın tozundan şekil verip (İbranice: adama) ve ona kendi nefesinden üflemek suretiyle hayat bahşetmiştir. Havva ise ikinci bir yaratılış eylemiyle Âdem’in kaburgasından yaratılmış olup ona yardımcı kılınmıştır. Başlangıçta gerilimden uzak tanıtılan cinslerin birbirileriyle ve çevreyle ilişkisi, insanın işlediği günahtan sonra (Yaratılış 3) büyük ölçüde karmaşık bir hal almıştır. Bu karmaşa Tanrı’nın laneti olarak yorumlanmaktadır. Artık Havva’nın hayatına zorlu bir hamilelik girmiş ve o, kadınlar üzerinde hüküm sürme hakkı verilen Âdem’e meyilli kılınmıştır. Buna karşılık Âdem de toprağı işlerken ömürboyu başarısızlıklarla mücadele etmek durumunda bırakılmıştır. Her ikisi iyiyi ve kötüyü idrak edebildikleri için ilahi olanda pay sahibidir, ama ölümsüzlükle nasiplendirilmemişlerdir. Yeni Ahit’te ise Âdem, havari Pavlus tarafından Mesih’in menfi anlamda karşıtı olarak takdim edilir (Pavlus’tan Romalılar’a Mektup 5:12-21; Pavlus’tan Korintliler’e 1. Mektup 15:22-23,45-46). İtaat edişiyle kurtuluşu mümkün kılan Mesih’in aksine Âdem, insanlığın Hıristiyanlık öncesini temsil eder. İnsanlık, günahı ve ölümü itaatsizliği nedeniyle Âdem’e borçludur. Havva ise Yeni Ahit’te kayda değer şekilde anılmaz (Pavlus’tan Korintliler’e 2. Mektup 11:3; Pavlus’tan Timoteos’a 1. Mektup 2:13). Âdem konusunun Yeni Ahit’te işlenmesi daha sonra ortaya çıkan asli günah meselesinin çıkış noktasını oluşturmuştur. Havva ise bu dogmatik şekil alma esnasında değer kazanarak Meryem’in karşıtı olarak yorumlanmıştır.

MARTIN ARNETH

İlişkili girdiler