Boşanma (Hrst.)

 
 Zitierfähiger Link: Boşanma (Hrst.)  

(Alm. Scheidung)

Hıristiyan evlilik anlayışının çekirdeğini İsa’nın (Markos 10:2-12) boşanma yasağını temel alan evliliğin bozulmazlığı öğretisi oluşturur. Eski İsrail’de erkeğin kadından kaynaklanan belli nedenler yüzünden bir boş kâğıdı yazmasına ve bununla kadını evlilik bağından koparmasına izin veriliyordu (Yasa’nın Tekrarı 24:1-4). İsa bu uygulamayı insanlığın acımasızlığı olarak görüp eleştirir ve bunun karşısına Tanrı’nın rızası olan yaratılış düzeninin gereği olarak yaşam boyu sevgi ve hiçbir zina ya da boşanmayla bağdaştırılamaz olan eşlerin sadakati anlayışını koyar. İsa’nın bu sözü Doğu Kiliseleri’nde olduğu kadar Luteryen ve Reformcu Kiliseler’de de ilkesel olarak, Tanrı’nın merhameti düşüncesini kavrayan pastoral yorumlar görüp geçirirken – bu kiliselerin tümü boşanmayı ve kefaretle pişmanlığın belli bir süre ardından yeniden evlenme olanağını benimserler – Katolik Kilise 16. yüzyıldan bu yana bu sözü katı bir emir olarak yorumlayıp uygulamıştır. Buna göre, vaftizli hıristiyanlar arasında nikah kıyılarak gerçekleştirilmiş bir evlilik hiçbir insani güç ve – ölüm hariç – hiçbir nedenle bozulamaz. Gerçi geçerli nedenlerin bulunması halinde – evlilik birliğinin devamı koşuluyla – eşlerin masa ve yataklarını ayırmalarına izin verilmekle birlikte yeniden evlenmelerine izin yoktur. Boşanmış Katolik hıristiyanların medeni hukuka uygun olarak yeni bir evliliğe girmeleri halinde evharistiya ayinine katılmalarına izin verilmez, kominyon verilmez. Katolik Kilise bu katı uygulamayla evliliğin kurumsal olarak güçlendirileceği umudunu birleştirir. Evliliğin bozulmazlığı öğretisi bu noktada nikahlı birarada yaşamanın ancak eşlerin şimdiki zamanla birlikte geleceği, böylece de önceden kestirilemez ve bilinemez olan her tür insani ilişkiyi kavrayan ortak bağlanma iradelerince ayakta tutulması halinde önemli olduğu düşüncesini gerçekten öne çıkarabildiği ölçüde katkıda bulanabilir. İsa kökenli boşanma yasağının katı bir biçimde uygulanmasına karşı Katolik Kilise bünyesinde, boşanmışların yeniden evlenmelerine ilişkin birkaç on yıldır giderek artan oranda bir yumuşama söz konusudur. İsa’nın evliliğin bozulmazlığı emrini katı bir kural olarak görmeyen bir uygulama teşvik edilmekle birlikte, pekçok evliliğin başarısızlıkla son bulmasına da gözlerini yummayan, başarısızlık ve kabahat neticesinde pişmanlık duyulabileceği ve İsa’ya adakla af edilebileceği gerçeğini ciddiye alır.

HANS-GÜNTER GRUBER

İlişkili girdiler

This post is also available in English.