Kültür (İsl.)

 
 Zitierfähiger Link: Kültür (İsl.)  

Kültür; insanın zihinsel ve bedensel becerileri vasıtasıyla yarattığı, kuşaktan kuşağa aktararak geliştirdiği duygu, düşünce ve davranış kalıplarının oluşturduğu yaşam biçimidir. Kur’an’da bazı ayetlerde kültürü oluşturan unsurlardan biri olarak dilin önemine dikkat çekilmektedir. “Dillerinizin ve renklerinizin değişik olması O’nun varlığının belgelerindendir” (Rûm, 30/22) ayetinde diller, kültüre; renkler ise ırka işaret etmekte ve bunların çeşitliliği ile kültürlerin çeşitliliği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda her peygamberin kendi toplumunun diliyle gönderildiği belirtilerek, içinde yaşadıkları kültürün bir temsilcisi olarak peygamberlerin Allah’tan aldıkları mesajları kültürlerine aktararak vahiyle kültürü buluşturduklarından söz edilmektedir (İbrâhîm, 14/4; Fussilet, 41/44). Bakara suresinin 31-33. ayetlerinde ise Âdem’in eşyayı tanıyıp isimlendirdiğinden bahsedilerek, kültürün semboller yoluyla taşındığına, insanın meleklerden farklı olarak nesneleri anlamlandırabilme özelliğine ve yeteneğine dikkat çekilmektedir. Etrafındaki eşyaları tanımaya yönelik bu çabası sayesinde insan, doğayı keşfederek ürettikleriyle yaşamını kolaylaştırıp zenginleştirecek ve nihayet yarattığı kültürle birey ve toplum olarak gelişip yükselecektir. Kültür, bir toplumun temel özelliklerini yansıtan ve zaman içinde ürettiği, kendine özgü birikimiyle yarattığı her şeyi  kapsar. Sanat, mimari,  edebiyat, kılık-kıyafet  ve günlük hayatta kullanılan çeşitli araç-gereçler, dil, ahlak, din, estetik, örf-adetler, gelenekgörenekler kültürün unsurlarıdır. Bu kültür öğeleri karşılıklı olarak birbirini etkilemekle birlikte dinin (İslam’ın) kültür üzerindeki etkisinin daha baskın olduğu söylenebilir. Müslüman toplumlarda bu etki, özellikle dil, edebiyat, sanat, mimari, örf, adet, felsefe, bilim, hukuk, siyaset ve ahlak alanlarında görülebilir. Örneğin, Kur’an’ın dili Arapça olduğu için müslüman toplumların dinî kültürlerinde Arapçanın izlerine sıkça rastlanmaktadır. Arapçanın hat sanatındaki kullanımları, dinî içerikli estetik bir kültürün doğmasına yol açmıştır. Yine dinîmistik unsurlardan oluşan tasavvuf müziğinde dinî kültürün izleri görülebilir. Din ve kültür ilişkisi açısından İslamiyet’in, gerek içinden çıktığı gerekse sonradan dahil olduğu herhangi bir kültürden bağımız olmadığı ve kültürü biçimlendirici bir özelliğe sahip olduğu görülmektedir.

İHSAN ÇAPCIOĞLU

İlişkili girdiler

This post is also available in English.