Vicdan (İsl.)

 
 Zitierfähiger Link: Vicdan (İsl.)  

Vicdan, insanın iyi ve kötü seçeneklerini net bir şekilde ayırmasını sağlayan, kişide iyi, doğru ve adalet lehinde bir bilinç hali oluşturan, böylelikle kişinin düşünceleri, sözleri ve tavırları üzerine yargıda bulunan içsel ve zihinsel güçtür. Vicdanın Kur’an’da geçen fıtrat ve kalb gibi kelimelerle yakın bir anlamı olmasına rağmen İslam ahlak felsefesi açısından onlardan farklı bir zihinsel boyutu ve işlevi olduğu kabul edilmektedir. İslam ahlak felsefesinde vicdan kelimesinin içeriği Kur’an ve hadiste geçen ilgili kavramlar temelinde anlamlandırılmıştır. Bu çerçevede birçok İslam alimi Kur’an’da geçen ulu’l-elbâb, nefs ve basiret gibi tabirlerin bazı ayetlerde bizzat vicdana veya onunla ilişkili bir kullanıma delalet ettiğini ifade etmişlerdir. Vicdan kavram olarak Kur’an’da yer almamakla birlikte Kur’an evrendeki birçok olayda akıl sahipleri için ibretler olduğunu (Âl-u ‘İmrân, 3/190), müşriklerin kendilerine karşı yalan söylediklerini (En‘âm, 6/24), toplumsal açıdan önemli bir göreve sebepsiz bir şekilde iştirak etmeyen müslümanları iç dünyalarının şiddetli bir şekilde sıktığını (Tevbe, 9/118), bazı insanların gerçekte özlerinde doğru olarak kabul ettikleri halde Allah’ın peygamberlere indirdiği ayetleri sırf kendilerini büyük görme ve zalimliklerinden dolayı inkar ettiklerini (Neml, 27/14) bildirmektedir. Böylelikle söz konusu ayetlerde insanın ontik yapısında yerleşmiş haliyle iyiliğe meyledebilen külli bir vicdana hitap edilmektedir.

ŞENOL KORKUT

İlişkili girdiler

This post is also available in German and English.